Bệnh viêm phổi ở trẻ sơ sinh Nguyên nhân Triệu chứng và cách chữa

Bệnh viêm phổi ở trẻ sơ sinh Nguyên nhân Triệu chứng và cách chữa
5 (100%) 1 vote

Viêm phổi ở trẻ sơ sinh là một bệnh thường gặp khi vào thời điểm giao mùa. Bệnh gây nhiều khó chịu làm trẻ mệt mỏi, quấy khóc, khiến các phụ huynh lo lắng. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp một số thông tin, dấu hiệu nhận biết để bố mẹ biết và đưa trẻ đi khám kịp thời khi xuất hiện các triệu chứng của bệnh.

Nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ sơ sinh

Nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ sơ sinh

Viêm phổi ở trẻ sơ sinh là một bệnh nhiễm trùng cấp tính, bệnh gây ra những tổn thương ở phế quản, tiểu phế quản và phế nang. Bệnh có thể tiên phát hoặc thứ phát do nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do vi khuẩn. Viêm phổi cũng là nguyên nhân hàng đầu gây suy hô hấp và tử vong ở trẻ sơ sinh. 

Nguyên nhân chính

  • Virus: Các virus thường gặp là virus hợp bào hô hấp (RSV – Respiratory syncytial virus), adenovirus, virus cúm, á cúm, rhinovirus… 
  • Vi khuẩn: Ở các nước phát triển như Việt nam, vi khuẩn là nguyên nhân chủ yếu của viêm phổi. Các loại vi khuẩn thường gặp là phế cầu, trực khuẩn, tụ cầu, liên cầu…
  • Ký sinh trùng: Nấm candida Albicans, pneumocystis carinii.

Các yếu tố thuận lợi khác

  • Đặc điểm giải phẫu và sinh lý hệ hô hấp của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện. Cùng với đó là sức đề kháng còn non yếu nên trẻ sơ sinh rất dễ bị viêm phổi.
  • Cơ thể trẻ: suy dinh dưỡng, còi xương, trẻ đẻ non, suy giảm miễn dịch, bệnh tim bẩm sinh…
  • Khí hậu lạnh, ẩm, thời tiết thay đổi.
  • Điều kiện vệ sinh, sinh hoạt kém: nhà ở chật chội, ẩm thấp, khói bếp, khói thuốc lá, bụi, ô nhiễm…

Triệu chứng viêm phổi ở trẻ sơ sinh

Biểu hiện lâm sàng của viêm phổi rất phong phú, tùy theo nguyên nhân gây bệnh và đáp ứng của cơ thể trẻ mà triệu chứng lâm sàng khác nhau. Nhưng nhìn chung, trẻ sẽ có các triệu chứng sau khi bị viêm phổi:

Triệu chứng viêm phổi ở trẻ sơ sinh

Thời kỳ khởi phát

  • Từ từ bằng các triệu chứng ho, sốt nhẹ, hắt hơi, sổ mũi… của viêm long đường hô hấp trên.
  • Đột ngột, rầm rộ với các triệu chứng toàn thân, cơ năng nặng như sốt cao, khó thở, tím tái, nôn, ỉa lỏng…

Thời kỳ toàn phát

  • Trẻ có thể ho, ho liên tục hoặc từng tiếng. Ho khan hoặc ho có đờm. Sau ho làm tăng tình trạng thiếu oxy nên trẻ có thể bị khó thở, tím tái tăng lên.
  • Trẻ sốt cao 38-39 độ C. Một số trường hợp trẻ có thể không sốt mà hạ thân nhiệt.
  • Toàn thân trẻ mệt mỏi, da xanh tái, ra nhiều mồ hôi, nổi vân tím, sút cân…
  • Nặng nề hơn trẻ có thể xuất hiện hội chứng suy hô hấp: khó thở nhanh nông cả 2 thì hít vào,thở ra, rút lõm lồng ngực. Quan sát có thể thấy dấu hiệu cánh mũi phập phồng, đùn bọt cua, rối loạn nhịp thở, trẻ li bì hoặc quấy khóc.
  • Trẻ biểu hiện tím quanh môi, đầu chi, nếu nặng tím toàn thân.
  • Nghe phổi có tiếng ran ngáy, ran rít do co thắt phế quản, ran ẩm to, vừa nhỏ hạt, ran nổ rải rác hai trường phổi.
  • Ngoài ra trẻ có thể bị rối loạn tiêu hóa: chán ăn, nôn trớ, bụng chướng, ỉa lỏng…

Tiến triển, biến chứng và tiên lượng của bệnh 

Tiến triển

Tiến triển, biến chứng và tiên lượng của bệnh 

  • Nếu trẻ có hội chứng suy hô hấp hoặc nhiễm trùng, nhiễm độc nặng mà không được điều trị có thể dẫn tới tử vong. Một số trường hợp để lại các biến chứng nặng nề.
  • Nếu trẻ được điều trị kịp thời, tích cực thì sau vài ngày các triệu chứng sẽ thuyên giảm và khỏi hẳn.

Biến chứng

Viêm phổi ở trẻ sơ sinh nếu không điều trị hoặc điều trị không triệt để sẽ để lại một số biến chứng tại phổi và ngoài phổi:

  • Tại phổi: áp xe phổi, viêm mủ màng phổi, tràn dịch, tràn khí màng phổi, xẹp phổi…
  • Ngoài phổi: viêm mủ màng tim, viêm màng não mủ, viêm khớp mủ, viêm thận bể thận, nhiễm khuẩn huyết, suy tim, trụy mạch.

Tiên lượng

Viêm phổi ở trẻ sơ sinh tiên lượng tốt hay xấu phụ thuộc vào các yếu tố sau:

  • Mức độ nhiễm trùng, nhiễm độc.
  • Mức độ suy hô hấp.
  • Nguyên nhân gây bệnh.
  • Cơ địa, thể trạng của trẻ.
  • Điều trị có tích cực, kịp thời không.

Như vậy, có thể thấy viêm phổi ở trẻ sơ sinh khá nguy hiểm nên ngay khi trẻ xuất hiện các triệu chứng khởi phát, bố mẹ nên đưa trẻ đi khám và điều trị bệnh kịp thời. Đặc biệt ở lứa tuổi sơ sinh, bố mẹ không nên tự mua thuốc điều trị cho trẻ tại nhà để tránh các diễn biến xấu xảy ra.

Cách chăm sóc trẻ khi bị viêm phổi

  • Tuân thủ chế độ điều trị bằng thuốc của bác sĩ.
  • Đảm bảo sữa mẹ đầy đủ, nếu không bú được thì vắt sữa đổ thìa hoặc cho ăn bằng sonde.
  • Làm dịu họng, giảm ho cho trẻ bằng các thuốc ho Đông y như chanh, quýt, mật ong.
  • Cho trẻ nằm phòng thoáng mát, mặc quần áo mỏng, ít tã lót. Bảo đảm cho trẻ ngủ được nhiều.
  • Giữ vệ sinh da, tai mũi họng cho trẻ.
  • Thay đổi tư thế thường xuyên cho trẻ, tránh nằm lâu gây ứ đọng phổi.

Các biện pháp phòng tránh viêm phổi ở trẻ sơ sinh

Các biện pháp phòng tránh viêm phổi ở trẻ sơ sinh

Để giảm tối thiểu nguy cơ mắc bệnh viêm phổi ở trẻ sơ sinh, các phụ huynh cần chú ý các điều sau:

  • Trước hết phải đảm bảo sức khỏe bà mẹ khi mang thai, khám thai ít nhất 3 lần để theo dõi, xử lý kịp thời các tai biến, giảm tỷ lệ đẻ non, đẻ thấp cân làm trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn, đặc biệt là viêm phổi.
  • Đảm bảo vệ sinh môi trường sạch sẽ, nhất là khu vực chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, các nhà hộ sinh… thực hiện tốt chế độ vô khuẩn khi đỡ đẻ và chăm sóc trẻ sơ sinh.
  • Bảo đảm trẻ được bú sữa mẹ càng sớm càng tốt.
  • Tiêm chủng cho trẻ đầy đủ, đúng lịch.
  • Không hút thuốc lá, đun bếp… trong phòng có trẻ.
  • Người chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ phải khỏe mạnh và cách ly trẻ bị bệnh.

Như vậy chúng tôi đã cung cấp một số kiến thức chính về bệnh viêm phổi ở trẻ sơ sinh. Hy vọng thông qua bài viết này, bố mẹ sẽ biết phát hiện các dấu hiệu khi trẻ bị bệnh và cách chăm sóc trẻ đúng cách.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *